کابل ارت سبز و زرد (سیم ارت مسی روکش‌دار) برای هادی حفاظتی و هم‌بندی

کد، نمره و مشخصات کابل ارت سبز و زرد

«نمره» سطح مقطع اسمی هادی به میلی‌متر مربع است. بیشترین مقاومت هر نمره، مقدار مجاز ⁦IEC 60228⁩ برای هادی مسی رشته‌ای کلاس ۲ است. کابل ارت سبز و زرد را در کلاف یا قرقره و به طول سفارش عرضه می‌کنیم. محصولات ما پیوسته بهبود می‌یابند و ابعاد برخی از آن‌ها ممکن است به‌روز شود؛ پیش از خرید، ابعاد نهایی را از کارشناسان ما استعلام کنید.

مقطع کابل، سر کابل و جدول کد

دانلود مقطع، سر کابل و جدول کد (PDF)

ساختار کابل ارت: هادی مسی رشته‌ای و عایق PVC

هادی کابل ارت سبز و زرد از رشته‌های مس آنیل‌شده ساخته می‌شود که لایه‌لایه و هم‌مرکز دور یک رشتهٔ میانی پیچیده شده‌اند. این هادی رشته‌ای کلاس ۲ است؛ شکل خود را روی دیوار و ارت بار نگه می‌دارد و در کابلشوی استاندارد درست پرس می‌شود. دور هادی، عایق PVC سبز و زرد با ولتاژ نامی ۴۵۰/۷۵۰ ولت و دمای کار هادی تا ۷۰ درجه کشیده شده است. کابل را در کلاف برای متراژهای کم و در قرقره برای متراژهای زیاد و به طول سفارش عرضه می‌کنیم؛ روکش‌های ویژهٔ ضد موریانه، ضد جونده، کم‌دود، دمای بالا و مقاوم در برابر روغن هم به سفارش آماده می‌شوند.

کاربردهای کابل ارت سبز و زرد

• هادی اتصال زمین: از شینهٔ دریچهٔ ارت تا ارت بار یا شینهٔ اصلی ارت ساختمان؛ از دریچه تا ورود به ساختمان درون لولهٔ غیرفلزی مقاوم در برابر آفتاب و درون ساختمان قابل دیدن یا درون لوله. پایین شینهٔ دریچه، سیم لخت مسی به کار می‌رود.
• هادی حفاظتی (PE): هادی حفاظتی تابلوهای اصلی و فرعی، مدارهای موتور، پمپ و تجهیزات، تا شینهٔ PE تابلو؛ برای آشنایی، تفاوت زمین حفاظتی (PE) و زمین عملکردی (FE) و سیستم TN-S را ببینید.
• هم‌بندی اصلی: اتصال لوله‌های فلزی آب و گاز، اسکلت فلزی، کانال‌های تأسیسات و نقطه‌های هم‌بندی ارت فونداسیون به شینهٔ اصلی ارت.
• هم‌بندی اضافی: هم‌بندی تجهیزات، سینی و نردبان کابل، مخزن فولادی با استوانهٔ فولادی هم‌بندی و پایه‌های کف کاذب با بست پدستال؛ هم‌بندی و هم‌پتانسیل‌سازی را ببینید.
• هم‌بندی سیستم صاعقه‌گیر: اتصال شینه‌های هم‌بندی به سیستم زمین و تأسیسات فلزی درون ساختمان به شینهٔ هم‌بندی؛ ⁦IEC 62305-3⁩ برای این دو به‌ترتیب ۱۶ و ۶ میلی‌متر مربع مس می‌خواهد.
• سازهٔ فلزی، دکل و سینی کابل: با کابلشوی قلع‌اندود یا بست‌های TECD و TECS (نمرهٔ ۱۶ تا ۱۸۵) و PTEC (۱۲۰ تا ۳۰۰)، با لخت‌کردن کابل به اندازهٔ طول بست؛ روی سازهٔ گالوانیزه فقط در هوا و بالاتر از سطح زمین، با پوشاندن محل اتصال با پوشش ضد خوردگی، و بی‌آنکه مس بالاتر از قطعات گالوانیزه قرار گیرد.
• ارت فونداسیون و ستون‌ها: اتصال صفحهٔ هم‌بندی آرماتور و باندینگ پوینت به شینهٔ اصلی ارت؛ دستورالعمل طرح و اجرای همبندی، میان طبقه‌ها کنار ستون‌ها سیم مسی غیرافشان دست‌کم ۱۶ میلی‌متر مربع می‌خواهد و برای ستون‌هایی که گچ‌کاری می‌شوند، روکش‌دار بودن آن را الزامی می‌داند.
• نیروگاه خورشیدی: هم‌بندی قاب پنل‌ها و سازهٔ نگهدارنده؛ کابل هم‌بندی را موازی و نزدیک کابل‌های DC و AC و درون لوله یا کانال مقاوم در برابر آفتاب بکشید و روی سازهٔ آلومینیومی یا گالوانیزه، کابلشوی قلع‌اندود به کار ببرید، محل اتصال را با پوشش ضد خوردگی بپوشانید و مس را بالاتر از قطعات گالوانیزه قرار ندهید. حفاظت سیستم‌های فتوولتائیک در برابر صاعقه را ببینید.

از دریچهٔ ارت تا شینهٔ اصلی ارت: جای سیم لخت و جای کابل سبز و زرد

دانلود شماتیک دریچهٔ ارت تا شینهٔ اصلی ارت (PDF)

حالت‌های اتصال کابل ارت با کابلشو، ارت بار و قطعات هم‌بندی کالوت

دانلود حالت‌های اتصال (PDF)

مراحل اجرای کابل ارت سبز و زرد

1. نمرهٔ کابل را بر پایهٔ نقش آن، از جدول «انتخاب نمرهٔ کابل ارت» در همین صفحه یا با محاسبهٔ جریان اتصالی تعیین کنید.
2. هادی اتصال زمین را از شینهٔ دریچه، درون لولهٔ غیرفلزی تا بالای سطح زمین، و سپس قابل دیدن یا درون لوله تا شینهٔ اصلی ارت اجرا کنید (مبحث ۱۳). بیرون ساختمان و روی بام، کابل را درون لولهٔ مقاوم در برابر آفتاب بکشید: عایق کابل ما در برابر اشعهٔ فرابنفش محافظت‌شده است، ولی ماندن طولانی زیر آفتاب به آن آسیب می‌زند، و مبحث ۱۳ هم کابل‌ها را در برابر تابش مستقیم آفتاب محافظت‌شده می‌خواهد.
3. کابل را در هوای سردتر از ۳ درجهٔ سانتی‌گراد باز، خم و نصب نکنید، مگر آنکه کابل پیش از کار دست‌کم ۷۲ ساعت در دمای ۲۰ درجه یا بیشتر مانده باشد و کار در ۸ ساعت تمام شود (مبحث ۱۳).
4. شعاع خم را دست‌کم ۸ برابر مجموع قطر بیرونی کابل (D) و قطر هادی (d، روی رشته‌ها) بگیرید (مبحث ۱۳)؛ برای نمرهٔ ۵۰ (D برابر ۱۱٫۷ و d برابر ۸٫۹ میلی‌متر)، دست‌کم ۱۶۵ میلی‌متر.
5. کابل نمرهٔ ۳۵ تا ۹۵ را روی دیوار با بست ایزولهٔ تک‌سوراخه (ICG) و نمره‌های دیگر را با بست عایق هم‌اندازهٔ کابل مهار کنید، بی‌آنکه عایق بریده یا فشرده شود؛ مبحث ۱۳ فاصلهٔ بست‌ها را در مسیر افقی بیشتر از ۲۰ برابر قطر بیرونی کابل نمی‌خواهد (برای نمرهٔ ۵۰، ۲۳۴ میلی‌متر) و در مسیر قائم تا ۵۰ درصد بیشتر را می‌پذیرد.
6. عایق سر کابل را به اندازهٔ عمق غلاف کابلشو بردارید و رشته‌ها را نبرید و از هم باز نکنید.
7. کابلشوی مسی هم‌اندازهٔ نمرهٔ کابل را با پرس هیدرولیک و قالب هم‌اندازه پرس کنید و روی غلاف آن روکش حرارتی سبز و زرد بکشید؛ مبحث ۱۳ کابلشویی را که فقط با لحیم وصل شده باشد، مجاز نمی‌داند.
8. کابلشو را با پیچ، واشر و مهره روی ارت بار یا شینهٔ دریچه ببندید؛ هر هادی در سوراخ خودش. روی شینهٔ اصلی ارت، هر هادی باید جداگانه و فقط با ابزار جداشدنی باشد (⁦IEC 60364-5-54⁩). مهره‌ها را طبق دستورالعمل سازنده سفت کنید.
9. درون دریچهٔ ارت، پایین شینهٔ دریچه سیم لخت مسی به کار ببرید و کابل سبز و زرد را از شینهٔ دریچه به بالا بکشید؛ دور دریچهٔ ارت بتن بریزید.
10. در محل اتصال هادی اتصال زمین و هادی‌های هم‌بندی، برچسب دائمی «اتصال الکتریکی ایمنی؛ جدا نکنید» بگذارید.
11. پس از اجرا، پیوستگی هر هادی حفاظتی و هم‌بندی را با میلی‌اهم‌متر اندازه بگیرید (⁦IEC 60364-6⁩) و نتیجه را با تاریخ در پروندهٔ سیستم ارت ثبت کنید.

دانلود مراحل نصب (PDF)

ابزار نصب

ابزار لخت‌کن کابل، کابل‌بر، پرس هیدرولیک کابلشو با قالب هم‌اندازه، روکش حرارتی سبز و زرد و دمندهٔ هوای گرم، آچار برای پیچ و مهرهٔ شینه، متر، برچسب دائمی و دستگاه اندازه‌گیری پیوستگی (میلی‌اهم‌متر).

کنترل پیوستگی و بازدید دوره‌ای

در هر بازدید، این موارد را بسنجید: پیوستگی هر هادی حفاظتی و هم‌بندی با میلی‌اهم‌متر؛ سلامت عایق (ترک، سخت‌شدن و رنگ‌پریدگی زیر آفتاب، بریدگی کنار بست‌ها و لبه‌ها)؛ سفتی کابلشوها و نبود زنگار سبز روی غلاف آن‌ها؛ و بودن برچسب‌ها روی شینهٔ اصلی ارت. برای اندازه‌گیری مقاومت زمین، هادی اتصال زمین را با ابزار از لینک قطع و وصل شینهٔ اصلی ارت جدا کنید؛ پیش از جداکردن، برق تأسیسات را قطع کنید یا روش اندازه‌گیری کلمپی بدون جداکردن را به کار ببرید، در هوای طوفانی این کار را نکنید و پس از اندازه‌گیری لینک را بی‌درنگ ببندید؛ مبحث ۱۳ این امکان را برای اندازه‌گیری دوره‌ای می‌خواهد و دریچه، هادی اتصال زمین و اتصال‌ها را هم بازدید دوره‌ای می‌کند. برای روش اندازه‌گیری، مقاومت پایانهٔ زمین چگونه اندازه‌گیری می‌شود را ببینید.

انتخاب و استعلام قیمت کابل ارت سبز و زرد

برای استعلام قیمت کابل ارت سبز و زرد، نمره (سطح مقطع)، متراژ و شکل عرضه (کلاف یا قرقره)، روکش ویژه اگر لازم است (ضد موریانه، ضد جونده، کم‌دود، دمای بالا یا مقاوم در برابر روغن)، کاربرد (هادی اتصال زمین، هادی حفاظتی تابلو یا هم‌بندی) و متعلقات لازم (کابلشو، ارت بار، لینک قطع و وصل، بست ایزوله، صفحهٔ هم‌بندی و سیم لخت مسی برای خاک و دریچه) را برای کارشناسان ما بفرستید. اگر نقشهٔ ارت یا تک‌خطی تابلوهای پروژه را هم بفرستید، کارشناسان ما در گروه کالوت فهرست کابل و متعلقات را همراه قیمت روز به شما اعلام می‌کنند.

رنگ سبز و زرد، هادی حفاظتی را در سراسر مسیر، روی ارت بار و درون تابلو قابل شناسایی می‌کند؛ مبحث ۱۳ همهٔ هادی‌ها، از جمله هادی حفاظتی، را با رنگ عایق در سراسر طول کابل قابل تشخیص می‌خواهد. عایق PVC هادی را از خوردگی و تماس با فلزهای ناهمسان جدا می‌کند (⁦IEC 60364-5-54⁩ فقط لوله، ترانکینگ یا محافظ مشابه را حفاظت مکانیکی می‌داند): مبحث ۱۳ هادی حفاظتی را که همراه مدار درون لوله و داکت است، عایق‌دار می‌خواهد و روی سینی و نردبان کابل هم هادی عایق‌دار را برای محافظت در برابر خوردگی و شناسایی به کار می‌برد؛ ⁦IEC 62305-3⁩ هادی هم‌بندی مسی با روکش PVC را که از دیوار بتنی می‌گذرد، از نظر خوردگی بی‌خطر می‌داند. دو نکته را هم در نظر بگیرید: کابل سبز و زرد الکترود نیست و جای سیم لخت را در خاک نمی‌گیرد؛ و عایق ۴۵۰/۷۵۰ ولت آن برای ولتاژ ضربهٔ صاعقه تعیین نشده است؛ ⁦IEC 62305-3⁩ عایق‌کردن هادی نزولی را با تحمل ضربهٔ ۱۰۰ کیلوولت ۱٫۲/۵۰ (مثلاً دست‌کم ۳ میلی‌متر پلی‌اتیلن کراس‌لینک) می‌خواهد، پس این کابل را جایگزین فاصلهٔ جدایی یا هادی نزولی عایق‌دار ندانید.

مزایای کابل ارت سبز و زرد کالوت

• شناسایی آسان: رنگ سبز و زرد، هادی حفاظتی را در سراسر مسیر، روی ارت بار و درون تابلو نشان می‌دهد.
• هادی رشته‌ای کلاس ۲: شکل خود را روی دیوار و ارت بار نگه می‌دارد و با کابلشوی استاندارد پرس می‌شود.
• از ۶ تا ۳۰۰: یک خانوادهٔ کامل، از هم‌بندی اضافی تا هادی حفاظتی تابلوهای بزرگ و پست‌ها.
• عایق ۴۵۰/۷۵۰ ولت: هادی را از خوردگی و تماس با فلزهای ناهمسان جدا می‌کند؛ در برابر ضربه، لوله یا ترانکینگ لازم است.
• روکش‌های ویژه به سفارش: PVC ضد موریانه، ضد جونده، کم‌دود، دمای بالا و مقاوم در برابر روغن.
• اتصال با محصولات کالوت: کابلشو، ارت بار، شینهٔ دریچهٔ ارت، صفحهٔ هم‌بندی آرماتور و بست‌های سازهٔ فلزی از یک عرضه‌کننده.

انتخاب نمرهٔ کابل ارت بر پایهٔ نقش آن

اندازه‌ها از IEC 60364-5-54:2011، مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان (ویرایش ۱۳۹۵)، IEC 62305-3:2010 و دستورالعمل‌های همبندی سازمان نظام مهندسی ساختمان است. نمرهٔ نهایی را طرح و محاسبهٔ جریان اتصالی تعیین می‌کنند: ⁦S = I√t / k⁩، با k برابر ۱۴۳ برای کابل سبز و زردی که جدا و نه در یک دسته با کابل‌های دیگر کشیده می‌شود و ۱۱۵ برای کابلی که در یک دسته، لوله یا ترانکینگ با کابل‌ها یا سیم‌های دیگر است. برای آشنایی با هادی حفاظتی، تفاوت زمین حفاظتی (PE) و زمین عملکردی (FE) را ببینید.

این محصولات را هم ببینید

مقایسهٔ همهٔ بست‌های ارتینگ و هم‌بندی را در جدول «کدام بست را انتخاب کنیم؟» ببینید.

IEC 60227-3 (کابل‌های تک‌هادی بدون غلاف با عایق PVC برای سیم‌کشی ثابت، تا ۴۵۰/۷۵۰ ولت) این خانواده را با نام نوع ⁦60227 IEC 01⁩ تعریف می‌کند و IEC 60227-1 الزامات عمومی آن را آورده است: عایق PVC برای نصب ثابت و دمای کار هادی تا ۷۰ درجه. IEC 60228 کمترین تعداد رشته و بیشترین مقاومت هر نمره را تعیین می‌کند. کابل ارت سبز و زرد ما از همین خانواده است: ولتاژ نامی ۴۵۰/۷۵۰ ولت و هادی رشته‌ای کلاس ۲.

⁦IEC 60445⁩ ترکیب رنگ سبز و زرد را فقط برای شناسایی هادی حفاظتی به کار می‌برد و ⁦IEC 60227-1⁩ می‌گوید در هر ۱۵ میلی‌متر از طول کابل، یکی از دو رنگ دست‌کم ۳۰ و نه بیش از ۷۰ درصد سطح را می‌پوشاند؛ هادی PEN عایق‌دار سبز و زرد در دو سر با نشانهٔ آبی مشخص می‌شود. مبحث ۱۳ همهٔ هادی‌های فاز، نول و حفاظتی را با رنگ عایق در محل ترمینال‌ها و در سراسر طول کابل قابل تشخیص می‌خواهد و شینهٔ هادی حفاظتی تابلو را با PE نشانه‌گذاری می‌کند.

IEC 60364-5-54:2011 (آرایش‌های اتصال به زمین و هادی‌های حفاظتی) هادی حفاظتی را با فاز تا ۱۶ هم‌نمرهٔ فاز، با فاز ۲۵ و ۳۵ نمرهٔ ۱۶ و با فاز بزرگ‌تر نصف نمرهٔ فاز می‌خواهد، یا آن را با رابطهٔ ⁦S = I√t / k⁩ محاسبه می‌کند؛ k برای هادی مسی با عایق PVC هفتاد درجه، اگر جدا و نه در یک دسته با کابل‌های دیگر کشیده شود ۱۴۳ و اگر در یک دسته، لوله یا ترانکینگ با کابل‌ها یا سیم‌های دیگر باشد ۱۱۵ است. هادی حفاظتی جدا از کابل مدار را با حفاظت مکانیکی دست‌کم ۲٫۵ و بدون آن ۴ میلی‌متر مربع، هادی اتصال زمین را دست‌کم ۶ میلی‌متر مربع و به اندازهٔ لازم برای جریان اتصالی می‌خواهد و در یادداشتی، با سیستم صاعقه‌گیر ۱۶ میلی‌متر مربع را توصیه می‌کند؛ هادی هم‌بندی اصلی را دست‌کم ۶ میلی‌متر مربع می‌خواهد و بیش از ۲۵ میلی‌متر مربع را لازم نمی‌داند. هر هادی روی شینهٔ اصلی ارت باید جداگانه و فقط با ابزار جداشدنی باشد و اتصالی که فقط به لحیم متکی است، پذیرفته نیست.

مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان (ویرایش ۱۳۹۵) همین اندازه‌ها را برای هادی حفاظتی، هم‌بندی اصلی و اضافی آورده است، هم‌بندی اضافی در حمام را دست‌کم ۴ میلی‌متر مربع می‌خواهد و شینهٔ اصلی ارت را از مس دست‌کم ۵۰ میلی‌متر مربع می‌داند. هادی اتصال زمین را از محل اتصال به الکترود تا شینهٔ اصلی ارت، قابل دیدن یا درون لولهٔ غیرفلزی محافظ می‌خواهد و بخشی از آن را که با خاک یا بتن در تماس است، جزو الکترود می‌داند. هادی حفاظتی همراه مدار درون لوله و داکت را عایق‌دار می‌خواهد؛ کابل‌ها را در برابر تابش مستقیم آفتاب محافظت‌شده می‌خواهد؛ شعاع خم کابل با روکش غیرفلزی را دست‌کم ۸ برابر مجموع قطر بیرونی و قطر هادی می‌داند؛ نصب در هوای سردتر از ۳ درجه را جز با گرم‌کردن کابل پیش از کار مجاز نمی‌داند؛ و کابلشویی را که فقط با لحیم وصل شده باشد، ممنوع می‌کند.

⁦IEC 62305-3⁩:2010 (حفاظت سازه‌ها در برابر صاعقه) کمترین سطح مقطع مس را برای هادی هم‌بندی میان شینه‌های هم‌بندی و سیستم زمین ۱۶ و برای هم‌بندی تأسیسات فلزی درون ساختمان به شینهٔ هم‌بندی ۶ میلی‌متر مربع می‌داند. همین استاندارد پوشش نازک (مانند PVC نیم‌میلی‌متری) را عایق نمی‌داند و برای عایق‌کردن هادی نزولی در برابر ولتاژ تماس، تحمل ضربهٔ ۱۰۰ کیلوولت را می‌خواهد؛ عایق کابل ۴۵۰/۷۵۰ ولت برای چنین ضربه‌ای تعیین نشده است و فاصلهٔ جدایی را جایگزین نمی‌کند. هادی هم‌بندی مسی با روکش PVC را که از دیوار بتنی می‌گذرد، از نظر خوردگی بی‌خطر می‌داند.

دستورالعمل‌های همبندی سازمان نظام مهندسی ساختمان، کنار ستون‌هایی که گچ‌کاری می‌شوند، سیم مسی روکش‌دار دست‌کم ۱۶ میلی‌متر مربع را برای جلوگیری از خوردگی الزامی می‌دانند و عایق PVC هادی هم‌بندی روی بام را در برابر اشعهٔ فرابنفش آفتاب محافظت‌شده می‌خواهند؛ سینی کابل را هم جایگزین هادی هم‌بندی اضافی نمی‌دانند.

⁦BS 7671⁩ (مقررات سیم‌کشی بریتانیا) کابل تک‌هادی بدون غلاف را فقط درون لوله، داکت یا ترانکینگ می‌پذیرد، جز وقتی که هادی حفاظتی است، و کابل یکسره سبز و زرد را فقط هادی حفاظتی می‌داند. همین مقررات، برچسب دائمی «اتصال الکتریکی ایمنی؛ جدا نکنید» را در محل اتصال هادی اتصال زمین به الکترود و هادی‌های هم‌بندی می‌خواهد؛ ⁦BS 7430⁩ هم یادآوری می‌کند که عایق هادی، بیشترین دمای مجاز آن را در جریان اتصالی محدود می‌کند.