تسمه استیل ارت (تسمه فولاد ضد زنگ) برای ارتینگ و حفاظت در برابر صاعقه

جدول تسمه استیل ارت: کد، ابعاد، گرید و وزن هر متر

ابعاد تسمه را به‌صورت «پهنا × ضخامت» می‌نویسیم؛ در بازار همین اندازه را «ضخامت در پهنا» هم می‌گویند، مثلاً تسمهٔ ۲۵ × ۲ را «تسمهٔ ۲ در ۲۵». تسمهٔ فولاد ضد زنگ را به‌صورت رول عرضه می‌کنیم. محصولات ما پیوسته بهبود می‌یابند و ابعاد برخی از آن‌ها ممکن است به‌روز شود؛ پیش از خرید، ابعاد نهایی را از کارشناسان ما استعلام کنید.

ابعاد، رول و جدول کد

دانلود ابعاد، رول و جدول کد (PDF)

ساختار تسمهٔ فولاد ضد زنگ: 304L و 316L

تسمهٔ فولاد ضد زنگ هادی تخت و یکپارچه از فولاد ضد زنگ آستنیتی (کروم‌نیکل‌دار) است و روکشی ندارد؛ پس چیزی روی آن نیست که با زمان، بریدن یا سوراخ کردن از بین برود. 304L برای هوا است و 316L، که دست‌کم ۲٪ مولیبدن دارد، برای خاک، بتن و جاهای خورنده. حرف L یعنی کربن کم؛ این فولاد در محل جوش هم در برابر خوردگی بین‌دانه‌ای پایدار می‌ماند. تسمه را به‌صورت رول عرضه می‌کنیم.

کاربردهای تسمه استیل در ارتینگ و حفاظت در برابر صاعقه

• هادی نزولی: تسمهٔ ۲۵ × ۲ از 304L روی دیوار و ستون، با بست دوپارچهٔ استنلس استیل یا بست یکپارچهٔ استیل STS، و یک سکسیونر برنجی بالاتر از سطح زمین. برای آشنایی با اجزا، سیستم حفاظت در برابر صاعقه و اجزای آن را ببینید.
• شبکهٔ بام: روی جان‌پناه و بام، با بست مربعی چهارراه برنجی در تقاطع‌ها و بست دوراه تسمه به تسمه در اتصال‌های پشت‌سرهم.
• کنار آلومینیوم، روی و قطعات گالوانیزه: روی بام و نمای فلزی و کنار ناودان، نرده و ورق آلومینیومی و گالوانیزه، جایی که مس به کار نمی‌رود. اتصال به قطعهٔ آلومینیومی یا گالوانیزه را فقط در هوا بسازید، مثلاً با بست همبندی تسمه به صفحهٔ فلزی BBCS، و روی محل اتصال پوشش ضد خوردگی بکشید.
• ارت پی و گذر از بتن به خاک: تسمهٔ ۳۵ × ۳ از 316L درون بتن پی مستقیم به آرماتور وصل می‌شود و از بتن به خاک می‌رود؛ برای ارت پی، سیستم ارتینگ بر اساس ارت فونداسیون را ببینید.
• حلقهٔ ارت و خاک خورنده: حلقهٔ ارت دور ساختمان با تسمهٔ ۳۵ × ۳ از 316L، به‌ویژه کنار پی بتن‌مسلح و در مناطق ساحلی. در خاک شور، کلر خوردگی فولاد ضد زنگ را هم بیشتر می‌کند؛ آنجا فقط 316L را به کار ببرید و اتصال‌ها را جوشی و پوشیده بسازید. این تسمه با میلهٔ ارت فولاد ضد زنگ گرید 316 یک سیستم هم‌جنس می‌سازد.
• دکل و لولهٔ صاعقه‌گیر: مهار تسمه روی دکل و لوله با بست شلنگی استیل.

ارت پی و حلقهٔ ارت با تسمهٔ 316L، گذر از بتن به خاک

دانلود شماتیک ارت پی و حلقهٔ ارت با تسمهٔ 316L (PDF)

شبکهٔ بام و هادی نزولی با تسمهٔ استیل

دانلود شماتیک شبکهٔ بام و هادی نزولی (PDF)

حالت‌های اتصال تسمهٔ استیل با بست‌های کالوت

دانلود حالت‌های اتصال (PDF)

مراحل اجرای تسمهٔ استیل

1. اندازه و گرید را از جای اجرا انتخاب کنید: ۲۵ × ۲ از 304L برای هوا و ۳۵ × ۳ از 316L برای خاک و بتن.
2. تسمه را از رول باز کنید، بی‌آنکه پیچ بخورد یا تا شود، و خم‌ها را نرم بسازید. تسمه را با ابزاری ببرید که به فولاد معمولی نخورده باشد تا براده‌اش روی تسمه نماند.
3. مهار روی دیوار: تسمهٔ ۲۵ × ۲ را با بست دوپارچهٔ استنلس استیل یا بست یکپارچهٔ استیل STS مهار کنید و تسمه را برای نصب سوراخ نکنید. ⁦IEC 62305-3⁩ فاصلهٔ مهار را در مسیر قائم تا ارتفاع ۲۰ متر و روی سطح‌های افقی ۱ متر، و در مسیر افقی روی دیوار و مسیر قائم بالاتر از ۲۰ متر ۰٫۵ متر پیشنهاد می‌کند؛ برای صاعقه‌گیر الکترونیکی، ⁦NF C 17-102⁩ سه بست در هر متر می‌خواهد.
4. فولاد ضد زنگ با گرما بلند می‌شود (۱٫۶ میلی‌متر در هر متر به ازای ۱۰۰ درجهٔ سلسیوس)؛ در مسیرهای بلند روی بام، روی پوشش‌های نرم مانند ایزوگام هر ۱۰ متر و روی سطح‌های سخت هر ۱۵ متر یک قطعهٔ انبساط بگذارید؛ خم دستی برای این کار کافی نیست.
5. تقاطع‌ها و سه‌راه‌ها را با بست مربعی چهارراه و اتصال‌های پشت‌سرهم را با بست دوراه تسمه به تسمه ببندید.
6. روی هر هادی نزولی، بالاتر از سطح زمین، یک سکسیونر برنجی بگذارید که فقط با ابزار باز شود.
7. ارت پی: تسمهٔ ۳۵ × ۳ از 316L را درون بتن پی مستقیم به آرماتور وصل کنید؛ برای جوش دادن به آرماتور، اجازهٔ طراح سازه را بگیرید و طول جوش را دست‌کم ۵۰ میلی‌متر بگیرید. سپس تسمه را از بتن به خاک بیاورید.
8. ترانشهٔ حلقهٔ ارت را به عمق ۷۰ تا ۸۰ سانتی‌متر و در فاصلهٔ ۱ متری دیوارهای بیرونی بکنید؛ در مناطق سردسیر، تسمه را زیر عمق یخ‌زدگی بگذارید. ⁦IEC 62305-3⁩ حلقهٔ ارت را دست‌کم ۰٫۵ متر زیر زمین و در فاصلهٔ ۱ متری دیوارهای بیرونی می‌خواهد، مبحث ۱۳ الکترود افقی را در عمق ۰٫۵ تا ۰٫۸ متر می‌گذارد و دستورالعمل اجرای سیستم زمین عمق دست‌کم ۰٫۷ متر را می‌خواهد. تسمه را روی لبه در ترانشه بگذارید و ترانشه را با خاک نرم و بدون سنگ و نخاله پر کنید.
9. اتصال‌های دفن‌شده را جوش دهید و روی جوش پوشش ضد خوردگی بکشید؛ بست را در خاک دفن نکنید. اتصال فولاد ضد زنگ به فلز دیگر را در خاک نسازید و آن را درون دریچهٔ ارت یا بالای زمین ببندید.
10. پس از اجرا، پیوستگی مسیر را اندازه بگیرید و مقاومت زمین را با سکسیونرِ باز بسنجید؛ نتیجه را با تاریخ در پروندهٔ سیستم ارت ثبت کنید.

دانلود مراحل اجرا (PDF)

ابزار نصب

دریل و پیچ‌های نصب بست، آچار، خم‌کن تسمه، قیچی یا اره‌ای که برای فولاد معمولی به کار نرفته باشد، تجهیزات جوشکاری برای اتصال‌های دفن‌شده، متر، دستگاه اندازه‌گیری پیوستگی (میلی‌اهم‌متر)، دستگاه اندازه‌گیری مقاومت زمین و دوربین برای ثبت مسیر پیش از بتن‌ریزی و پر کردن ترانشه.

کنترل پیوستگی، اتصال‌ها و بازدید

اتصال‌های درون بتن و ترانشه پس از بتن‌ریزی و پر شدن دیده نمی‌شوند؛ پس پیش از آن، مسیر تسمه و هر اتصال را کنترل کنید و با نقشه و عکس ثبت کنید. در هر بازدید، سفتی بست‌ها و سلامت اتصال‌ها روی ساختمان را ببینید و مقاومت زمین را با سکسیونر باز بسنجید. ⁦IEC 62305-3:2010⁩ بیشترین فاصلهٔ بازدید سیستم حفاظت در برابر صاعقه را در سطح حفاظت I و II، بازدید چشمی هر سال و بازرسی کامل هر ۲ سال، و در سطح حفاظت III و IV، بازدید چشمی هر ۲ سال و بازرسی کامل هر ۴ سال پیشنهاد می‌کند؛ برای جاهای حساس، مانند ساختمان‌هایی با سیستم‌های الکترونیکی حساس، ساختمان‌های اداری و تجاری و جاهایی که افراد زیادی در آن‌ها حضور دارند، همین استاندارد بازرسی کامل را هر سال پیشنهاد می‌کند و بازدید چشمی را هم دست‌کم سالی یک بار می‌خواهد. برای روش اندازه‌گیری، مقاومت پایانهٔ زمین چگونه اندازه‌گیری می‌شود را ببینید.

انتخاب و استعلام قیمت تسمهٔ استیل

برای استعلام قیمت تسمهٔ فولاد ضد زنگ، اندازه، گرید (304L یا 316L)، متراژ، کاربرد (هادی نزولی، شبکهٔ بام، ارت پی یا حلقهٔ ارت) و بست‌ها و متعلقات لازم (بست دیواری استیل، بست چهارراه، سکسیونر، بست شلنگی، میلهٔ ارت فولاد ضد زنگ و دریچهٔ ارت) را برای کارشناسان ما بفرستید. اگر نقشهٔ ارت یا طرح صاعقه‌گیر پروژه را هم بفرستید، کارشناسان ما در گروه کالوت فهرست تسمه و متعلقات را همراه قیمت روز به شما اعلام می‌کنند.

فولاد ضد زنگ آستنیتی لایهٔ محافظ نازکی روی خودش دارد که پس از خراشیدگی دوباره ساخته می‌شود؛ روکشی ندارد که با زمان یا بریدن از بین برود. تسمهٔ استیل کنار آلومینیوم، روی و قطعات گالوانیزه در هوا به کار می‌رود و ذرهٔ مس از آن روی این قطعات نمی‌نشیند؛ ارزش قراضهٔ آن هم از مس کمتر است. در خاک، فقط 316L با دست‌کم ۲٪ مولیبدن را به کار ببرید؛ این تسمه از بتن پی به خاک می‌رود و کنار پی بتن‌مسلح، جایی که گالوانیزه خورده می‌شود، پایدار است. دو نکته را هم در نظر بگیرید: مقاومت ویژهٔ فولاد ضد زنگ بیش از ۴۰ برابر مس است، پس جایی که جریان اتصالی بالا و رسانایی مهم است، مثل شبکهٔ ارت پست، تسمهٔ مسی را به کار ببرید؛ و در خاک رسی بی‌هوا، فولاد ضد زنگ هم خورده می‌شود و طرح جنس الکترود را تعیین می‌کند. برای جنس هادی‌ها و الکترودها، جنس الکترودهای زمین را ببینید.

مزایای تسمهٔ فولاد ضد زنگ کالوت

• بی‌روکش: روکشی ندارد که با زمان، بریدن یا سوراخ کردن آسیب ببیند.
• کنار آلومینیوم و گالوانیزه: در هوا کنار قطعات آلومینیومی، روی و گالوانیزه به کار می‌رود.
• 316L برای خاک: دست‌کم ۲٪ مولیبدن؛ برای ارت پی، گذر از بتن به خاک و خاک‌های خورنده.
• ارزش قراضهٔ کمتر از مس: برای جاهایی که سرقت هادی مسی نگرانی است.
• گزارش‌های آزمون: آزمون هادی نزولی نمونهٔ ۲۵ × ۲ در پژوهشگاه نیرو و گزارش‌های آنالیز ترکیب شیمیایی مرکز پژوهش متالورژی رازی.
• اتصال با محصولات کالوت: بست‌های استیل و برنجی دیواری، چهارراه، سکسیونر و بست شلنگی، و میلهٔ ارت فولاد ضد زنگ.

تسمهٔ استیل، مسی یا گالوانیزه؟ انتخاب بر پایهٔ جای اجرا

قاعده‌های این جدول از ⁦IEC 62561-2:2018⁩، ⁦IEC 62305-3:2010⁩، ⁦IEC 60364-5-54:2011⁩ و مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان گرفته شده است؛ اندازهٔ نهایی را طرح و محاسبهٔ جریان اتصالی تعیین می‌کنند. برای جنس هادی‌ها، جنس الکترودهای زمین را ببینید.

این محصولات را هم ببینید

⁦IEC 62561-2:2018⁩ (اجزای سیستم حفاظت در برابر صاعقه؛ هادی‌ها و الکترودهای زمین) کمترین سطح مقطع تسمهٔ فولاد ضد زنگ را برای هادی گیرنده و هادی نزولی ۵۰ میلی‌متر مربع با ضخامت پیشنهادی ۲ میلی‌متر می‌داند و جایی که ملاحظات گرمایی و مکانیکی مهم است، ۷۵ میلی‌متر مربع را پیشنهاد می‌کند؛ برای آن کروم دست‌کم ۱۶٪، نیکل دست‌کم ۸٪ و کربن حداکثر ۰٫۰۸٪ می‌خواهد. برای الکترود زمین، تسمهٔ فولاد ضد زنگ را دست‌کم ۱۰۰ میلی‌متر مربع با ضخامت ۲ میلی‌متر می‌خواهد و بیشترین مقاومت ویژهٔ فولاد ضد زنگ را، برای هادی‌ها و الکترودها، ۰٫۸۰ میکرواهم‌متر می‌داند.

⁦IEC 62305-3:2010⁩ (حفاظت سازه‌ها در برابر صاعقه) برای تسمهٔ فولاد ضد زنگ همان کمترین سطح مقطع را می‌خواهد. فولاد ضد زنگ را برای هادی‌ای که از بتن پی به خاک می‌رود و برای الکترود کنار پی بتن‌مسلح می‌پذیرد، اتصال مستقیم آن را به آرماتور مجاز می‌داند و یادآوری می‌کند که فولاد ضد زنگ در خاک رسی بی‌هوا هم خورده می‌شود. فاصلهٔ نگهدارنده‌های تسمه را در مسیر قائم تا ۲۰ متر و روی سطح‌های افقی ۱ متر، و در مسیر افقی روی دیوار و قائم بالاتر از ۲۰ متر ۰٫۵ متر پیشنهاد می‌کند.

⁦IEC 60364-5-54:2011⁩ (آرایش‌های اتصال به زمین و هادی‌های حفاظتی) برای الکترود زمین از تسمهٔ فولاد ضد زنگ، ۹۰ میلی‌متر مربع با ضخامت ۳ میلی‌متر می‌خواهد و برای فولاد ضد زنگ در خاک، کروم دست‌کم ۱۶٪، نیکل دست‌کم ۵٪، مولیبدن دست‌کم ۲٪ و کربن حداکثر ۰٫۰۸٪ را تعیین می‌کند. اتصال لحیمی را در هادی‌های حفاظتی نمی‌پذیرد و اتصال دو فلز مختلف را در تماس با خاک نمی‌خواهد.

مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان و دستورالعمل اجرای سیستم زمین در ساختمان‌ها برای الکترود زمین از تسمهٔ فولاد ضد زنگ، ۹۰ میلی‌متر مربع با ضخامت ۳ میلی‌متر را می‌خواهند. جدول خوردگی فلزها در هم‌بندیِ مبحث ۱۳، فولاد گالوانیزهٔ کوچک‌تر را کنار فولاد ضد زنگِ بزرگ‌تر در خاک نامناسب می‌داند.

NF C 17-102:2011 (صاعقه‌گیرهای الکترونیکی) هادی نزولی را با سه بست در هر متر می‌خواهد، سوراخ‌کردن آن را برای مهار نمی‌پذیرد و اتصال هادی‌ها را با بست‌های هم‌جنس می‌خواهد.