نفت، گاز و پتروشیمی
در پالایشگاه، مخزن و خط لوله، یک جرقهٔ کوچک در فضای بخار قابل اشتعال کافی است تا آتش‌سوزی بزرگی شروع شود. در یک بررسی از ۲۴۲ حادثهٔ مخزن در ۴۰ سال، صاعقه با ۸۰ مورد (۳۳٪) شایع‌ترین علت بوده است. در بررسی دیگری از ۵۵ آتش‌سوزی لبهٔ مخازن سقف شناور، ۵۲ مورد را صاعقه شروع کرده بود. حفاظت صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در برابر صاعقه برای همین روی سه نقطه تمرکز دارد: مخازن، همبندی تأسیسات و حفاظت خطوط لوله و ابزار دقیق.
همبندی مخازن سقف شناور
وقتی صاعقه به مخزن سقف شناور می‌خورد، جریان باید از سقف به بدنه برسد. آزمون‌ها نشان داده‌اند شانت‌های لغزشی در هر شرایطی، حتی با بدنهٔ تمیز، در محل تماس جرقه می‌زنند. به همین دلیل راهنمای API RP 545 هادی‌های بای‌پس کوتاه بین سقف و بدنه را در کنار شانت‌ها توصیه می‌کند.
ARG® دستگاه همبندی سقف شناوری است که در گروه کالوت طراحی کرده‌ایم و می‌سازیم. قرقرهٔ آن از فولاد ضد زنگ 316L و هادی آن تسمهٔ بافتهٔ مس قلع‌اندود است. در هر ارتفاع سقف، مسیری پیوسته و کم‌مقاومت از سقف به بدنه نگه می‌دارد.
ارت و همبندی تأسیسات
طبق استاندارد IPS-C-EL-115:
- همهٔ سازه‌های فلزی، مخازن، ظروف، پمپ‌ها و موتورها به سیستم زمین هم‌بند می‌شوند.
- اتصال‌های زیرزمینی با جوش احتراقی اجرا می‌شوند.
- اتصال‌های روی زمین با جوش احتراقی یا پیچ و مهرهٔ قلع‌اندود اجرا می‌شوند.
در مناطق دارای خطر انفجار، رویهٔ رایج این است که برای هر ۱۰ متر از محیط مخزن یک هادی نزولی یا نقطهٔ ارت (دست‌کم دو نقطه) در نظر گرفته شود. ما جوش احتراقی کالولد (KALWELD)، میله‌های ارت، بست‌های ارتینگ و همبندی و مواد کاهنده مقاومت زمین GIM را برای این بخش عرضه می‌کنیم.
فلنج‌های عایق و حفاظت کاتدیک
روی خطوط لولهٔ دارای حفاظت کاتدیک، فلنج‌ها و اتصال‌های عایق نباید با هادی مستقیم به هم وصل شوند (IPS-C-EL-115). از طرف دیگر، ولتاژ صاعقه می‌تواند از استقامت عایق بگذرد و جرقهٔ باز بسازد. راه‌حل اسپارک‌گپ است: در حالت عادی عایق می‌ماند و هنگام اضافه‌ولتاژ، دو طرف را لحظه‌ای هم‌پتانسیل می‌کند. ما این تجهیزات را عرضه می‌کنیم:
- اسپارک‌گپ‌های محیط داخلی و خارجی و مناسب محیط‌های Ex
- منحرف‌کنندهٔ جریان AC
- سرج ارستر یکسوکننده و خطوط دادهٔ سامانهٔ حفاظت کاتدیک
ابزار دقیق و اتاق کنترل
حلقه‌های ابزار دقیق ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر، DCS و SCADA در مرز مناطق حفاظتی به سرج ارستر نیاز دارند. در مناطق Ex، این سرج ارسترها نباید ایمنی ذاتی (Intrinsic Safety) مدار را به هم بزنند. سرج ارستر خطوط دیتا را برای این کار عرضه می‌کنیم.
تجربهٔ ما در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی
در نزدیک به ۵۰ پروژه در این صنعت همراه کارفرمایان بوده‌ایم. نمونه‌هایی از آن‌ها:
- پالایشگاه تبریز و پالایشگاه لاوان
- پتروشیمی امیرکبیر و مجتمع پتروشیمی بندر امام خمینی در ماهشهر
- صنایع پتروشیمی کرمانشاه
- پژوهشکدهٔ صنعت نفت
برای طراحی و استعلام چه بفرستید؟
- نقشهٔ سایت با محدوده‌های خطر انفجار (طبق IPS-E-EL-110)
- فهرست مخازن: قطر، ارتفاع، ضخامت بدنه، نوع سقف و نوع آب‌بند
- نتیجهٔ اندازه‌گیری مقاومت ویژهٔ خاک
- نقشهٔ حفاظت کاتدیک و محل فلنج‌های عایق
- فهرست حلقه‌های ابزار دقیق
- استانداردهای مورد نظر کارفرما (IPS، API، IEC)
پرسش‌های رایج
آیا شانت‌ها برای سقف شناور کافی‌اند؟
خیر. شانت‌ها در محل تماس جرقه می‌زنند و هادی بای‌پس یا دستگاه همبندی مثل ARG® باید در کنارشان باشد.
آیا می‌شود دو طرف فلنج عایق را با سیم به هم وصل کرد؟
روی خطوط دارای حفاظت کاتدیک خیر. باید از اسپارک‌گپ مناسب منطقهٔ خطر استفاده شود.
سوال فنی دارید؟
کارشناسان فنی گروه کالوت آماده پاسخگویی به سوالات شما درباره صاعقه‌گیر و سیستم‌های ارتینگ هستند.