زمین حفاظتی (Protective Earthing – PE)
زمین حفاظتی عبارت است از اتصال کلیه قسمتهای فلزی تاسیسات الکتریکی که به طور عادی حامل جریان نیستند (بدنه فلزی وسایل برقی، تابلو برقها، قاب دستگاهها) به زمین. هدف اصلی زمین حفاظتی، ایمنی افراد و حفاظت از تجهیزات در برابر خطر برقگرفتگی و اتصال بدنه است.
-
در صورت بروز اتصال فاز به بدنه، جریان خطا از طریق سیم ارت به زمین منتقل میشود.
-
این جریان باعث عمل کردن کلیدهای حفاظتی (فیوز یا RCD) شده و مدار قطع میشود.
-
استانداردهای مرتبط: IEC 60364، IEC 62305، DIN VDE 0100.
مثال: بدنه یخچال، ماشین لباسشویی یا تابلو برق صنعتی همیشه باید به زمین حفاظتی متصل باشند.
زمین الکتریکی (Functional Earthing – FE)
زمین الکتریکی به نقطهای از مدار الکتریکی یا تجهیزات گفته میشود که به منظور عملکرد صحیح سیستم به زمین متصل میگردد. برخلاف زمین حفاظتی، هدف زمین الکتریکی افزایش ایمنی افراد نیست، بلکه تضمین عملکرد پایدار مدار و ایجاد مرجع ولتاژ است.
-
معمولاً نقطه نول ترانسفورماتور یا ژنراتور به زمین متصل میشود.
-
این اتصال باعث میشود ولتاژ فازها پایدار بماند و نویزهای الکترومغناطیسی کاهش یابد.
-
استانداردهای مرتبط: EN 50310، IEC 61000 (EMC Standards).
مثال: در شبکههای دیتا سنتر، زمین الکتریکی بهمنظور کاهش نویز و برقراری مرجع ولتاژ استفاده میشود.
تفاوت زمین حفاظتی و زمین الکتریکی
| ویژگی | زمین حفاظتی (PE) | زمین الکتریکی (FE) |
|---|---|---|
| هدف | ایمنی جان و تجهیزات | عملکرد صحیح مدار |
| کاربرد | اتصال بدنه فلزی تجهیزات | ایجاد مرجع ولتاژ |
| مثال | بدنه وسایل خانگی و صنعتی | نقطه نول ترانسفورماتور |
| استاندارد | IEC 60364، IEC 62305 | EN 50310، IEC 61000 |



