ارت فونداسیون؛ ارتینگ مطمئن و اقتصادی در ساختمانها
طراحی و اجرای سیستم ارتینگ یکی از الزامات مهم در هر بنا یا سازه (در حال احداث یا موجود) است. در واقع سیستم زمین مجموعهای از الکترودهای رسانا است که طبق محاسبات مشخص و با جانمایی استاندارد نصب میشوند. هدف اجرای این الکترودها، انتقال جریانهای مزاحم و سرگردان ناشی از صاعقه، تخلیه بارهای الکترواستاتیکی، تداخلات الکترومغناطیسی و خطاهای سیستم تغذیه به جرم کلی زمین است.
این انتقال باید به گونهای باشد که اختلاف پتانسیل ایجاد نشود و جان انسانها و حیوانات، تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی و همچنین تاسیسات و ساختمانها در امان بمانند.
سیستم ارت فونداسیون؛ نمای کلی
نمایی از سیستم ارت فونداسیون نشان میدهد که سیم ارت به شبکه آرماتورهای فونداسیون متصل میشود. این روش یکی از استانداردترین و اقتصادیترین روشهای ارتینگ ساختمانی است که باعث افزایش ایمنی و کاهش مقاومت زمین میگردد.
اهداف اجرای سیستم ارتینگ فونداسیون
اجرای ارت فونداسیون، اطمینان از ایمنی و عملکرد صحیح بخشهای زیر را به همراه دارد:- عملکرد ایمن سیستمهای الکتریکال (منابع تغذیه)
- حفاظت از سیستمهای دیتا و مخابرات و تجهیزات الکترونیکی
- عملکرد مطمئن سیستم حفاظت در برابر صاعقه و سرج (Surge)
- سازگاری الکترومغناطیسی (EMC) و کاهش نویز
استانداردهای مرتبط با ارت فونداسیون
مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی از جمله EN 50522، EN 50310، EN 60364-5-54، IEC 62305 و DIN 18015-1، روش ارت فونداسیون یکی از بهترین و اقتصادیترین راهکارها برای اجرای سیستم زمین است. اجرای این سیستم در مراحل اولیه ساختمانسازی باعث کاهش هزینهها، افزایش طول عمر شبکه زمین و کاهش ریسکهای ایمنی میشود.
مزایای این روش:- عدم نیاز به حفاری اضافه برای الکترودهای عمقی
- دفن شدن در بتن و جلوگیری از سرقت هادیها
- عدم نیاز به آبیاری یا سرویس دورهای (فقط بازرسیهای زمانبندیشده)
نحوه اجرای ارت فونداسیون
در این روش، شبکه آرماتورهای فونداسیون به عنوان الکترودهای طبیعی سیستم زمین عمل میکنند. یک شبکه مشبندی از هادیهای مناسب (میلگرد یا تسمه فولادی) نیز بهعنوان الکترود ارت در نظر گرفته میشود.
ویژگیهای اصلی:- ابعاد مشبندی نباید بیش از 20×20 متر باشد.
- در صورت وجود سیستم حفاظت صاعقه خارجی، این ابعاد به 10×10 متر کاهش مییابد.
- هادیهای مناسب: میلگرد حداقل قطر 10 میلیمتر یا تسمه فولادی با ابعاد 30×3.3 میلیمتر.
- حداقل ضخامت بتن روی شبکه: ۵ سانتیمتر برای جلوگیری از ولتاژهای تماس و گام.
مزایای بتن در ارت فونداسیون
رطوبتپذیری و رسانایی بتن باعث کاهش مقاومت و افزایش طول عمر سیستم زمین میشود. بتن مانند یک محافظ طبیعی، مانع از خوردگی الکترودها شده و عملکرد ارتینگ را پایدارتر میکند.
نکات طراحی و تکمیلی
-
در صورت استفاده از بتن ضد آب، عایق حرارتی یا مصالح کمرسانا، اجرای یک رینگ هادی بیرون از فونداسیون ضروری است.
- رینگ بیرونی باید از هادیهای مقاوم در برابر خوردگی مثل استنلس استیل 30×3.5 میلیمتر یا مس ۵۰ میلیمتر مربع استفاده کند.
-
در پروژههای بزرگ و شبکههای متشکل از چندین ساختمان، هر ساختمان باید سیستم ارت مستقل داشته باشد و در نهایت همه شبکهها به هم متصل شوند تا اختلاف پتانسیل از بین برود.
ترمینالها و دسترسی برای تست
پس از بتنریزی، دسترسی مستقیم به ارت فونداسیون ممکن نیست. بنابراین باید انشعاباتی برای ترمینالهای تست و همبندی پیشبینی شود. این ترمینالها باید حدود ۱.۵ متر بیرون از بتن در دسترس باشند و بهخوبی علامتگذاری شوند.
تست و مستندسازی ارت فونداسیون
تهیه مدارک سیستم زمین باید قبل از بتنریزی انجام شود. این مدارک شامل نقشههای محل الکترودها، تصاویر اجرایی و نتایج تست مقاومت زمین است.
- پلیت و ترمینال تست ارت فونداسیون: قطعهای فلزی برای اتصال سیم ارت و انجام تستهای دورهای مقاومت زمین.
- فلوچارت تست ارتینگ: نمودار جریان تصمیمگیری برای بررسی و اصلاح سیستم در صورت عدم انطباق.
